Dienstplicht in Nederland

De dienstplicht in Nederland is door de oorlog in Oekraïne een steeds vaker besproken onderwerp geworden. Veel mensen zijn bang dat ze mogelijk verplicht moeten gaan vechten in de toekomst wanneer er een reële dreiging op oorlog is. Daarom willen wij graag meer weten hoe het zit met de dienstplicht in Nederland. Jullie ook? Lees dan vooral verder!

Defensie

Momenteel bestaat de Nederlandse krijgsmacht alleen maar uit beroepspersoneel. Er zijn dus geen onbetaalde vrijwilligers die bij defensie zijn gekomen. Toch is er nog steeds een dienstplicht in Nederland vanaf 17 jaar. Iedereen die 17 jaar word in Nederland krijgt dus een brief thuisgestuurd of ze vrijwillig bij defensie willen komen. Sinds 2020 geld dit ook voor alle dames in Nederland. Alleen roept het ministerie van Defensie dienstplichtigen niet meer op, en er zijn vooralsnog geen plannen om dat weer te doen. Wel word er laatste tijd gesproken over de ‘Zweedse’ methode. Dit leggen we hieronder verder uit!

Veel mensen denken dat de dienstplicht sinds de 2e wereldoorlog is afgeschaft. Dat is dus niet waar, want pas sinds 1 Mei 1997 is het de opkomstplicht ‘uitgesteld’. Sinds toen zijn ze ook flink gaan afschalen op het gebied van personeel, materiaal en voertuigen. Mocht er dus weer een dienstplicht komen, zal het ministerie van Defensie flink de portemonnee moeten gaan trekken, want er is ook absoluut niet genoeg opleidingscapaciteit om al deze mensen op te leiden tot militair. Ook mensen met een dubbele nationaliteit kunnen namelijk gewoon meedoen aan de dienstplicht.

Wat doe je tijdens je dienstplicht in Nederland?

Tijdens je dienstplicht word je getraind om voornamelijk ‘defensief’ gerichte taken te vervullen. Ook wanneer je als dienstplichtige aan de slag moet voor defensie word er wel individueel gekeken naar de capaciteiten die iedereen beschikt. Een aantal voorbeelden van meerdere soorten missies zijn: een gebied of materieel bewaken, piraterij tegengaan, inlichtingen verzamelen, soldaten trainen of meedoen aan vredesoperaties. Soms helpt defensie ook de overheid en de politie met hun taken. Zoals bij natuurbranden, overstromingen, aanhoudingen, het opduiken van lichamen of het ruimen van explosieven. Zoals je ziet is het dus heel veelzijdig werk waar je voor ingezet kan worden. Aangezien momenteel defensie kampt met zware te korte is er geen oproep voor alle dienstplichtige. Want zo kan niemand goed worden klaargestoomd voor zijn of haar beste capaciteit. Dat zou mogelijk alleen maar leiden tot kanonnenvoer wanneer jij op de verkeerde plek word ingezet.

bron: Unsplash

Zweedse methode

In Zweden is er een soort dienstplicht light variant. Iedereen in Zweden word opgeroepen wanneer ze 17 jaar zijn maar er volgt daarna een strenge selectie procedure. “Alleen de echt gemotiveerde jongens en meisjes stromen binnen. Zij krijgen dan ook een officiële militaire basisopleiding die ongeveer een jaar duurt” verteld kamerlid CDA Derk Boswijk. Tussen 2019 en 2021 zijn er 20% van alle vrijkomende functies binnen defensie niet gevuld.

Vrijstelling militaire dienst

Het ontlopen van dienstplicht is in veel Europese landen niet strafbaar gesteld. Maar dat betekend niet dat dat overal in de wereld zo is. Er zijn een aantal eisen waar je aan moet voldoen als je officiële vrijstelling wilt van militaire dienst. Zo zijn dit een aantal punten waar je voor vrijgesteld kan worden:

  • Emigratie naar buitenland: als je voor je 16e levensjaar vertrokken bent uit land van herkomst
  • Medische of psychologische redenen
  • Huwelijk, zwangerschap of ouderschap (alleen voor vrouwen)
  • Religieuze redenen (alleen voor vrouwen)
  • Op grond van gewetensbezwaren. Het is een relatief zeldzame vrijstelling, die word verleend aan zowel vrouwen als mannen die gewoonlijk een straf in de militaire gevangenis moeten doorbrengen voordat ze deze vrijstelling krijgen. Zij worden pacifisten genoemd.

Dienstplicht Nederland Film

Om eigenlijk alles netjes samen te vatten heeft de NPO een duidelijk en mooi filmpje gemaakt hoe het nu preciest zit omtrent de dienstplicht in Nederland. Daarom hebben wij deze netjes voor jullie hieronder gepinned!

bron omslagfoto: Unsplash